Glaumbaer – Skansen, farma z zielonymi domkami

Jadąc obwodnicą Islandii w kierunku Akureyri , w wiosce Varmahlíð, warto skręcić w drogę 75 prowadzącą między innymi do skansenu Glaumbaer (Glaumbær)  . Skansen powstał jako pierwszy na wyspie, w 1947 farmie nadano status obiektu chronionego i jest obecnie pod patronatem Muzeum Narodowego Islandii. Od 1952 farmę można zwiedzać. Idealnie pokazuje jak wyglądało życie islandczyków  w 18 i 19 wieku.

Zobacz nagranie z drona prezentujące skansen

Powstanie farmy datuje się mniej więcej na rok 874, czyli od czasów pierwszych osadników, zaś, torfowe budynki gospodarczo-mieszkalne znajdujące się na terenie gospodarstwa, powstawały stopniowo w 18 i 19 wieku.  Osadnicy budowali je głównie przy wykorzystaniu torfu, ze względu na ograniczony dostęp do  materiału drzewnego. Budynki wykonywali z cienkich powłok drewnianych, izolowanych grubymi torfowymi murami. Całość świetnie się trzyma dzięki islandzkiej trawie, która rośnie bardzo gęsto, tworząc silne i trwałe połączenie korzeni i gleby.

Glaumbaer skansen

Glaumbaer skansen

Glaumbaer skansen

Glaumbaer skansen

Tego typu budowle cechują się relatywnie krótką żywotnością w rejonach z dużymi opadami deszczu – do kilkudziesięciu lat, sytuacja zmienia się diametralnie gdy opady deszczu są relatywnie niskie, wtedy budynek przetrwa nawet 100 lat jak nie więcej.  Nachylenie dachu odgrywało w tym wypadku znaczącą rolę. Jeśli dach był zbyt stromy , trawa nie zatrzymywała wody i nie rosła, przyczyniając się do pękania darni i pojawianiu się dziur w dachu. Natomiast gdy dach był zbyt płaski , woda przeciekała do wnętrza domu. Praktycznie nie możliwe było zbudowanie dużej konstrukcji zapewniającej odpowiedni kąt ułożenia dachu, stąd podział na wiele mniejszych budynków połączonych korytarzem. W przypadku gospodarstwa w Glaubaer, korytarz mierzy 21 metrów i umożliwia dostęp do 9 domków. Pozostałe domki wchodzące w skład kompleksu to przeważnie pomieszczenia gospodarcze do których dostęp osadnicy mieli z zewnątrz.

20160610_175838

20160610_175843

Historia pierwszych mieszkańców Glaubaer

Pierwsi znani mieszkańcy Glaubaer, żyli tutaj w XI wieku. Zostali opisani przez średniowiecznych pisarzy w sagach o Grenlandczykach  ( Saga of the Greenlanders ) oraz sadze o Eryku Rudobrodym ( Saga of Eirikur the Red ) zwanego również jako Eryk Thorwaldsson, Sagi opowiadają o jego synach Leifurze Erikssonie (odkrywcy Ameryki), jego bracie Thorsteinnie, żonie Thorsteina, Gudridur Thorbjarnardottir, jej drigim mężu Thorfinnie Karlsefni oraz ich synie Snorrim.

20160610_180034

Gudridur urodziła się w zachodniej Islandii, wyemigrowała do osady na Grenladii założonej przez Eryka Rudobrodego wychodząc za mąż za jego syna Thorsteina, który to niedługo po tym zmarł. Młoda wdowa poślubiła  następnie z Thorfinnura z którym to badali obszary Winlandii (prawdopodobnie okolice dzisiejszej Nowej Funlandii)  Spędzili tam zimę planując stałe osiedlenie. Ich syn, Snorri urodził się w Nowym Świecie – uważa się go za pierwszego europejczyka urodzonego w Ameryce, Gdy miał 3 lata wybuchł konflikt z Indianami który zmusił rodzinę do powrotu na Islandię. Początkowo osiedlili się w starym domu w Reynines, aby następnie kupić posiadłość Glaumbaer, prawdopodobnie po roku 1010, gdzie się na stałe osiedlili.

Po śmierci ojca, Snorri przejął posiadłość. Jego matka przyrzekła zbudować kościół ku chwale Pana , gdy uda jej się wrócić cało z pielgrzymki do Rzymu. Snorri nie czekając na powrót matki postanowił zbudować dla niej kościół, który to stał się pierwszym kościołem katolickim na Islandii.
20160610_180134

XIII-wieczne teksty uznają Snorriego za jedną z czołowych postaci odpowiedzialnych za wczesną chrystianizację Islandii. Średniowieczni pisarze przedstawiali go jako „wzór chrześcijańskich wodzów”. Wielu jego potomków zostało islandzkimi biskupami.

Obecnie w skład skansenu Glaumbaer wchodzi kilkanaście budynków torfowych oraz dwa domy drewniane:

Gilsstofa, w którym znajdziecie muzealne biura oraz sklepik z pamiątkami. Na jego przykładzie możecie zobaczyć jak wyglądały salony bo własnie takie były dołączane do torfowych domków, zanim pod koniec XIX stulecia zaczęto budować domy z drewna.

Áshús, wybudowany w latach 1883 – 1886, zaadoptowany obecnie jako kawiarnia i miejsce wystaw o gospodyniach z pierwszej dekady XX wieku.

House Gilsstofa in Glaumbaer skansen

House Gilsstofa in Glaumbaer skansen

Glaumbaejarkirkja in Glaumbaer skansen

Glaumbaejarkirkja in Glaumbaer skansen

 Plan Glaumbaer

glaumbaer-skansen-plan

1. Wejście
2. Pokój północny
3. Kuchnia
4. Spiżarnia północna
5. Pokój gościnny „Gusa”
6-8. Baðstofa
9. Południowe drzwi
10. Spiżarnia
11. Mleczarnia
12. Pokój południowy
13-14. Komórki
15. Kuźnia

Od 20 maja do 20 września, skansen Glaumbær jest otwarte w godzinach 09:00 – 18:00.  Opłata w wysokości 1500 ISK dotyczy jedynie oglądania wnętrza farmy. Zupełnie za darmo można przechadzać się między budynkami i oglądać je z zewnątrz.

FacebookTwitterGoogle+RedditDiggBlogger PostPinterestWykopShare

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.